บทความ
สร้างบ้านต้องมีผู้ควบคุมงานไหม? หน้าที่ คุณสมบัติ ค่าใช้จ่าย และข้อกฎหมายที่เจ้าของบ้านควรรู้
เผยแพร่ 18 กันยายน 2569
ไขคำตอบว่าสร้างบ้านต้องมีผู้ควบคุมงานไหม พร้อมหน้าที่ คุณสมบัติ ค่าใช้จ่าย และข้อกฎหมายที่ควรตรวจสอบก่อนเริ่มก่อสร้าง
สร้างบ้านต้องมีผู้ควบคุมงานไหม? คำตอบแบบสั้น
โดยทั่วไป การก่อสร้างบ้านที่ต้องขออนุญาตและมีงานวิชาชีพควบคุมควรมีผู้ควบคุมงานตามที่กฎหมายกำหนด โดยผู้ควบคุมงานต้องมีคุณสมบัติและใบอนุญาตตรงกับลักษณะและขนาดของอาคาร ทั้งนี้ อาคารบางประเภทอาจอยู่ภายใต้เงื่อนไขแตกต่างกัน จึงควรตรวจสอบกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในพื้นที่ก่อนเริ่มงาน
ดังนั้น หากถามว่าสร้างบ้านต้องมีผู้ควบคุมงานไหม คำตอบคือควรมีอย่างยิ่ง และในกรณีที่กฎหมายกำหนดถือเป็นหน้าที่ที่ต้องปฏิบัติ ผู้ควบคุมงานช่วยตรวจให้การก่อสร้างเป็นไปตามแบบ รายการคำนวณ ใบอนุญาต และหลักวิชาชีพ แต่ไม่ได้ทำหน้าที่แทนผู้รับเหมาก่อสร้างทั้งหมด
- ตรวจข้อกำหนดกับเทศบาล อบต. หรือสำนักงานเขตที่รับคำขออนุญาต
- แต่งตั้งผู้ควบคุมงานให้ตรงกับสาขาและขอบเขตวิชาชีพ
- ห้ามเริ่มก่อสร้างก่อนดำเนินการขออนุญาตหรือแจ้งตามขั้นตอนที่เกี่ยวข้อง
ผู้ควบคุมงานก่อสร้างมีหน้าที่อะไร
ผู้ควบคุมงานทำหน้าที่กำกับให้การก่อสร้างสอดคล้องกับแบบที่ได้รับอนุญาต เอกสารประกอบ และข้อกำหนดทางวิชาชีพ รวมถึงตรวจขั้นตอนสำคัญ เช่น การวางผัง ฐานราก โครงสร้าง คอนกรีต หลังคา และรายละเอียดที่ส่งผลต่อความมั่นคงปลอดภัย หากพบงานผิดแบบหรือมีความเสี่ยง ต้องแจ้งให้แก้ไขหรือหยุดงานในส่วนที่เกี่ยวข้อง
ขอบเขตงานควรกำหนดไว้ในสัญญาให้ชัด ทั้งจำนวนครั้งที่เข้าตรวจ การจัดทำรายงาน การตรวจวัสดุ และการประสานผู้รับเหมา การควบคุมงานโครงสร้างยังแตกต่างจากการบริหารโครงการหรือตรวจรับบ้าน เจ้าของบ้านจึงไม่ควรสรุปว่าการมีชื่อผู้ควบคุมงานในเอกสารหมายถึงการเฝ้าหน้างานทุกวัน
- ตรวจงานให้ตรงแบบและลำดับการก่อสร้าง
- บันทึกข้อสังเกตและติดตามการแก้ไข
- ประสานผู้ออกแบบ วิศวกร ผู้รับเหมา และเจ้าของบ้าน

คุณสมบัติของผู้ควบคุมงานที่ควรตรวจสอบ
ผู้ควบคุมงานต้องเป็นบุคคลที่กฎหมายรับรองสำหรับงานนั้น เช่น สถาปนิกหรือวิศวกรที่มีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพและมีระดับใบอนุญาตครอบคลุมประเภท ขนาด และความซับซ้อนของอาคาร เจ้าของบ้านควรตรวจชื่อ เลขที่ใบอนุญาต สถานะใบอนุญาต และประสบการณ์ในงานลักษณะใกล้เคียง
ควรสอบถามด้วยว่าใครเป็นผู้เข้าตรวจจริง ความถี่เท่าใด และมีรายงานพร้อมภาพประกอบหรือไม่ หากมีการเปลี่ยนตัวผู้ควบคุมงานระหว่างก่อสร้าง ต้องดำเนินเอกสารกับหน่วยงานท้องถิ่นให้ถูกต้อง ไม่ควรใช้เพียงการยินยอมให้ลงชื่อโดยไม่มีการควบคุมงานจริง
- ใบอนุญาตวิชาชีพยังมีผลและตรงกับสาขางาน
- มีขอบเขตบริการและความรับผิดชอบเป็นลายลักษณ์อักษร
- ติดต่อได้และเข้าตรวจในช่วงงานสำคัญตามแผน
ค่าใช้จ่ายผู้ควบคุมงานคิดอย่างไร
ค่าควบคุมงานไม่มีอัตราเดียวตายตัว อาจคิดเป็นรายครั้ง รายเดือน เหมาจ่าย หรือเป็นสัดส่วนของมูลค่างาน ปัจจัยสำคัญ ได้แก่ ขนาดและรูปแบบบ้าน ระยะเวลาก่อสร้าง ระยะทาง จำนวนครั้งที่ตรวจ ความซับซ้อนของโครงสร้าง และรายละเอียดรายงาน หากผู้ให้บริการเสนอราคารวมงานออกแบบหรือบริหารโครงการ ควรขอแยกรายการเพื่อเปรียบเทียบขอบเขตอย่างเป็นธรรม
ก่อนตกลงควรระบุค่าเดินทาง จำนวนครั้งตรวจ งานที่อยู่นอกขอบเขต และเงื่อนไขเมื่องานล่าช้าไว้ในสัญญา การเลือกราคาต่ำที่สุดโดยไม่ดูความถี่และคุณภาพการตรวจ อาจทำให้เจ้าของบ้านต้องรับค่าแก้ไขภายหลังมากขึ้น
- ขอใบเสนอราคาที่แจกแจงขอบเขตและจำนวนครั้งตรวจ
- กำหนดงวดชำระให้สัมพันธ์กับความคืบหน้า
- แยกค่าควบคุมงานออกจากค่าวัสดุและค่าก่อสร้างให้ชัดเจน

ข้อกฎหมายและเอกสารที่เจ้าของบ้านควรรู้
การก่อสร้างอยู่ภายใต้กฎหมายควบคุมอาคาร กฎกระทรวง ข้อบัญญัติท้องถิ่น กฎหมายผังเมือง และกฎหมายวิชาชีพที่เกี่ยวข้อง เอกสารโดยทั่วไปอาจประกอบด้วยคำขออนุญาต แบบก่อสร้าง รายการคำนวณ หนังสือรับรองหรือหนังสือยินยอมของผู้ออกแบบและผู้ควบคุมงาน รวมถึงเอกสารสิทธิในที่ดิน แต่รายละเอียดขึ้นอยู่กับประเภทอาคารและหน่วยงานในพื้นที่
หากก่อสร้างต่างจากแบบ เปลี่ยนโครงสร้าง หรือเปลี่ยนผู้ควบคุมงาน ควรปรึกษาหน่วยงานอนุญาตก่อนดำเนินการ เพราะอาจต้องยื่นแก้ไขหรือแจ้งเพิ่มเติม การมีผู้ควบคุมงานไม่ทำให้งานที่ผิดใบอนุญาตกลายเป็นงานที่ถูกกฎหมายโดยอัตโนมัติ
- ตรวจแนวร่น การใช้ประโยชน์ที่ดิน และข้อกำหนดเฉพาะพื้นที่
- เก็บสำเนาใบอนุญาต แบบอนุมัติ สัญญา และรายงานตรวจงาน
- ยืนยันข้อกำหนดล่าสุดกับหน่วยงานท้องถิ่นก่อนก่อสร้าง
เลือกทีมสร้างบ้านอย่างไรให้ควบคุมงานได้เป็นระบบ
เจ้าของบ้านควรเลือกทีมที่อธิบายขั้นตอนตั้งแต่งานออกแบบบ้าน การขออนุญาต งานรับเหมาก่อสร้าง ไปจนถึงงานระบบไฟฟ้าประปาได้ชัดเจน พร้อมสัญญา แบบ รายการวัสดุ ตารางงาน และผู้รับผิดชอบแต่ละส่วน ควรกำหนดจุดตรวจงานก่อนปิดผิว เช่น เหล็กเสริม ท่อใต้พื้น ระบบกันซึม และงานฝ้า เพื่อให้ตรวจสอบได้ทันเวลา
NextVision Development มีสำนักงานที่อำเภอสันกำแพง จังหวัดเชียงใหม่ ให้บริการเชียงใหม่ ลำพูน ลำปาง เชียงราย ภาคเหนือ ภาคอีสาน ภาคกลาง และพื้นที่อื่นทั่วประเทศไทย โดยต้องประเมินหน้างานและขอบเขตบริการเป็นรายโครงการ สอบถามรายละเอียดได้ทางไลน์ @nextvision8 หรือโทร 064-478-3998
- ตรวจผลงานจริงและข้อมูลผู้รับผิดชอบโครงการ
- ทำสัญญาที่ระบุแบบ วัสดุ งวดงาน และการรับประกัน
- สรุปรายงานความคืบหน้าและรายการแก้ไขเป็นหลักฐาน
คีย์เวิร์ดที่เกี่ยวข้อง: สร้างบ้านต้องมีผู้ควบคุมงานไหม · ผู้ควบคุมงานก่อสร้าง · วิศวกรควบคุมงาน · สถาปนิกควบคุมงาน · กฎหมายสร้างบ้าน